Roman Dmowski jako powieściopisarz? Z całą pewnością wielu Czytelników Dziedzictwa, a szczególnie ci, którzy znają Pana Romana raczej z literatury politycznej, tudzież ideowo–politycznej, po przeczytaniu tej arcyciekawej powieści zadadzą sobie to pytanie nie jeden raz. Jednak odpowiedź jest tylko jedna. Tak, to Roman Dmowski jest autorem Dziedzictwa.

Dla przekazania swojego spojrzenia na zagrożenia płynące ze strony tajnej, ukrytej w swoim działaniu mafii politycznej zwanej ogólnie masonerią, wybrał akurat taką formę przekazu. Jak się później okazało decyzja ta była strzałem w dziesiątkę. To właśnie forma powieści nadała całemu ładunkowi ideowemu, które Dmowski zamierzał przekazać Czytelnikom, tej niezwykłej atrakcyjności i dużej poczytności.

Ciekawa była przedwojenna historia Dziedzictwa. Był to początek lat trzydziestych ubiegłego stulecia. Otóż Pan Roman miał zwyczaj przed wydaniem danego dzieła, drukować jego fragmenty na łamach narodowej prasy. Jeszcze przed odzyskaniem niepodległości był to „Przegląd Wszechpolski”, a zaraz po jej odzyskaniu zwykle „Gazeta Warszawska”. Tak też się stało z fragmentami prezentowanej przez „Bibliotekę Wszechpolaka” powieści. Dla niepoznaki Dmowski przyjął pseudonim — Kazimierz Wybranowski. Pseudonim zaczerpnął od nazwy folwarku Wólka Wybranowska, dzierżawionego w przeszłości przez Jego dziadka. Krytycy literaccy bardzo szybko poznali się na dobrym kunszcie warsztatowym Autora, bowiem powieść została napisana zgodnie z wszelkimi zasadami i regułami tego gatunku literackiego. Nikt nie podejrzewał, iż za wspomnianym pseudonimem krył się sam Roman Dmowski. Jak wspominają najbliżsi przyjaciele Dmowskiego, praca nad pisaniem Dziedzictwa, sprawiała Mu radość i była świetną rozrywką. W gronie przyjaciół Pan Roman wspominał — Zobaczycie, że ja kiedyś napiszę powieść! Jednak wszyscy, którzy Go słuchali brali te słowa jako żart. Jak się później okazało Pan Roman nie żartował.

Powróćmy jednak do wspomnianej zawartości ideowej Dziedzictwa. Dmowski zaprezentował w powieści kilka ważnych i istotnych wątków, które bezpośrednio wiążą się z sytuacją i położeniem Narodu Polskiego. Odbiciem tego złożonego położenia jest walka młodego głównego bohatera, Zbigniewa Twardowskiego z podstępnym mecenasem Culmerem, który w powieści reprezentuje interesy międzynarodowego żydostwa i masonerii. Młody Twardowski stara się rozwikłać zagadkę śmierci swego stryja, za którą odpowiedzialność ponosi Culmer. Rozpoczyna się rywalizacja i walka dwóch indywidualności reprezentujących dwa odmienne systemy wartości, które Autor powieści szczegółowo naświetla. Twardowski to postać utożsamiająca pragnienia Narodu Polskiego, to postać mówiąca językiem Polskiego Obozu Narodowego, z kolei Culmer, to przebiegły i skorumpowany adwokat, to osoba dla której osiągnięcie zamierzonych celów usprawiedliwia naruszanie wszelkich granic. Culmer nie cofnie się przed niczym, nawet przed zbrodnią. Reprezentuje cele żydowskie, w końcu kieruje on organizacją masońską, która swoją obecność zaznacza w wielu istotnych i ważnych instytucjach państwowych i naukowych.

Dmowski doskonale wiedział co czym pisze. W wielu miejscach swojej publicystyki podkreślał i wspominał, jak to tajne grupy masońskie wspólnie z przedstawicielami międzynarodowego żydostwa ulokowane wśród europejskich dyplomatów, skutecznie zwalczały postulaty i pragnienia Polski i Polaków po zakończeniu I wojny światowej. Rozmowy pokojowe prowadzone w 1918 roku, jak również same prace tuż przed podpisaniem Traktatu Wersalskiego, dały Dmowskiemu obraz niebezpiecznej siły i ogromnych możliwości organizacji masońskich opartych na wpływach żydowskich. Zapewne wówczas zdał sobie ostatecznie sprawę z tego, iż te ośrodki decyzyjne przysporzą Polsce jeszcze nie jednego kłopotu, będą Polskę na arenie międzynarodowej zwalczać, ośmieszać i poniżać. Ta sytuacja utrzymuje się w zasadzie do dzisiaj.

Przygotowując kolejne wydanie powieści Dmowskiego, redakcja „Wszechpolaka” wspólnie z Domem Wydawniczym „Ostoja”, kierowała się ogromnym zapotrzebowaniem jakie dostrzegliśmy na rynku księgarskim na tego typu literaturę. Jesteśmy przekonani, że Dziedzictwo o wiele bardziej przybliży Czytelnikom zagrożenia związane z masonerią, niż niejedna broszura, której autorzy starali się opisać to, czym jest ta przebiegła mafia polityczna. Dmowski zarówno formą, jak i treścią trafił w sedno. Bez wątpienia każdy z Czytelników Dziedzictwa, będzie do tej powieści wracać nie jeden raz. Potwierdzi to każdy z dotychczasowych Czytelników powieści Dmowskiego.

Kolejne krajowe wydanie Dziedzictwa, które oddajemy w Państwa w ręce opracowaliśmy na kanwie wydania londyńskiego z 1942 roku, którego redakcją zajął się niezłomny ksiądz Stanisław Bełch. Pozwoliliśmy sobie na niewielką tylko korektę tekstu, pozostawiając raczej oryginalną pisownię powieści. Kończąc, chciałbym zaznaczyć, że pamiętamy także o pierwszej powieści Romana Dmowskiego, zatytułowanej, W połowie drogi, którą wydał jeszcze przed ukazaniem się Dziedzictwa. Jestem przekonany, że także tamta, nieco zapomniana powieść ujrzy światło dzienne w ramach „Biblioteki Wszechpolaka”.

Tymczasem serdecznie zapraszam do lektury Dziedzictwa.

Maciej Twaróg
Redaktor Naczelny „Wszechpolaka”
Kraków, 27.11.2002 r.